Ziekte van Parkinson
De diagnose Parkinson roept vaak zorgen op, en dat is begrijpelijk. Toch kun je zelf veel doen om je beweging en balans op peil te houden, en bewegen speelt daarbij een grote rol.
Wat is het?
De ziekte van Parkinson is een aandoening van de hersenen waarbij bepaalde zenuwcellen langzaam minder goed gaan werken. Daardoor gaat bewegen moeilijker: je kunt trager worden, stijf zijn, trillen (een tremor) en moeite krijgen met je evenwicht en je lopen. Soms 'bevriezen' je voeten even tijdens het lopen. De klachten verschillen per persoon en nemen langzaam toe. Een neuroloog stelt de diagnose.
Is het ernstig?
Parkinson is een serieuze aandoening die niet overgaat en langzaam erger wordt. Dat eerlijk te weten hoort erbij. Tegelijk ben je in goede handen: met medicijnen en fysiotherapie kun je lang goed blijven functioneren. Bewegen geneest de ziekte niet, maar houdt je kracht, balans en zelfstandigheid op peil en helpt vallen te voorkomen.
Wanneer bel ik mijn huisarts?
Neem spoedig contact op met je huisarts als je na een val veel pijn hebt, een mogelijke botbreuk hebt opgelopen of een klap op je hoofd hebt gehad.
Bel vandaag nog je huisarts of neuroloog als:
- je vaker valt of bijna valt;
- je klachten opeens snel erger worden.
Hoe lang duurt het?
Parkinson blijft je hele leven bestaan en de klachten nemen over de jaren toe. Dat klinkt zwaar, maar het verloopt bij de meeste mensen langzaam, en er is veel dat helpt. Wie blijft bewegen en oefenen, houdt langer een goede functie. Langdurige, volgehouden fysiotherapie helpt daarbij.
Wat kan ik doen?
Het belangrijkste is: blijf regelmatig en voldoende bewegen. Dat verbetert je lopen, je balans en je algehele functioneren, naast je medicijnen. Volhouden is het belangrijkste, maar de vorm doet er ook toe: programma's die meerdere dingen combineren, zoals kracht, balans en lopen, werken beter dan één onderdeel alleen. Alleen wandelen of alleen krachttraining levert op zichzelf minder op dan je zou verwachten. Dansen en gecombineerde loop- en balansoefeningen zijn extra goed onderbouwd. Er wordt geadviseerd er ongeveer drie uur per week aan te besteden; lukt dat niet met de fysiotherapeut alleen, dan kan een deel thuis als eigen oefening. Heb je moeite met lopen of 'bevries' je? Dan helpen ritmische hulpmiddelen, bijvoorbeeld stappen op de maat van muziek of een metronoom, en oefenen op een loopband. Balansoefeningen verkleinen de kans op vallen. Spelvormen of virtual reality kunnen het oefenen leuker maken.
Lukt het even niet? Dat is niet erg, een gespecialiseerde fysiotherapeut helpt je op weg. Begin met dit ene ding: vraag je arts om een verwijzing naar een fysiotherapeut die gespecialiseerd is in Parkinson.
Je staat er niet alleen voor; samen met je zorgverleners houd je zelf de regie over je bewegen.
Zelf aan de slag
Voor je fysiotherapeut
Bekijk de onderbouwing (Evidence-Based Guidance)Dit is algemene uitleg. Heb je klachten? Praat dan met je fysiotherapeut of dokter.
Geschreven door Rik van Schaik, fysiotherapeut en manueel therapeut, BIG-nummer 59909785704. Gebaseerd op Evidence-Based Guidance INEG 9301.