Knieschijf uit de kom

Wat is het?

Dit heet een patella-(sub)luxatie, ofwel patellofemorale instabiliteit. Je knieschijf (patella) schiet dan naar de buitenkant uit de kom. Bijna altijd scheurt daarbij een bandje aan de binnenkant (het MPFL) dat de schijf op zijn plek houdt. Sommige mensen hebben een bouw van de knie die dit makkelijker maakt, bijvoorbeeld een hoogstaande knieschijf of een ondiepe glijgroeve. De arts brengt dat met foto's of een MRI in kaart. Het komt vooral voor bij jongeren en bij sporten met veel draaien.

Is het ernstig?

Meestal is het niet ernstig. Na een eerste keer uit de kom schieten is een operatie vaak niet nodig.

Wanneer bel ik mijn huisarts?

Wel zijn er situaties waarbij je snel een arts nodig hebt. Neem spoedig contact op met je huisarts of een orthopeed als:

• je knie op slot zit of blokkeert en flink opzwelt;
• de knieschijf uit de kom blijft staan;
• je een doof gevoel of geen kracht meer in je been hebt.

Dan kan er een stukje kraakbeen of bot los zijn geraakt, of iets anders meespelen dat bekeken moet worden.

Hoe lang duurt het?

Na een eerste keer herstelt een deel van de mensen zonder dat het opnieuw gebeurt. Heb je zo'n knievorm die het makkelijker maakt, dan is de kans op herhaling groter: in sommige onderzoeken gebeurt het bij ongeveer 6 op de 10 mensen met die knievorm opnieuw. Met opbouwende oefeningen werk je stap voor stap weer toe naar je gewone activiteiten en sport. Dat gaat niet op een vaste tijd, maar op basis van wat je knie aankan qua kracht en stabiliteit.

Wat kan ik doen?

Bij een eerste keer helpt een korte periode met een brace, gevolgd door oefeningen die je dij- en heupspieren sterker maken. Zo krijgt je knieschijf meer steun. Onthoud vooral dit: na een eerste keer is opereren meestal niet nodig, en oefeningen voor je dij- en heupspieren helpen goed. Schiet de knieschijf steeds opnieuw uit de kom, dan geeft een operatie om het bandje te herstellen (een MPFL-reconstructie) de kleinste kans op herhaling; op je dagelijkse klachten maakt het minder verschil, want ook zonder die operatie gaan mensen met oefenen goed vooruit. Belangrijk om eerlijk te weten: die operatie verkleint de kans op herhaling, maar kan op termijn de kans op artrose van het gewricht vergroten. Bespreek die afweging samen met je arts. Lukt het oefenen even niet? Dat is niet erg, je fysiotherapeut helpt je op weg. Begin met één ding: bel je fysiotherapeut voor oefeningen voor je dij- en heupspieren.

Met de juiste oefeningen krijgen de meeste mensen hun knie weer stabiel en vertrouwd.