Patellofemorale pijn rond de knieschijf
Pijn rond je knieschijf bij traplopen of sporten is vervelend en kan je flink beperken. Meestal gaat het goed over met de juiste oefeningen, en je kunt er zelf veel aan doen.
Wat is het?
Patellofemoraal pijnsyndroom (PFPS) is pijn rond of achter je knieschijf. De pijn komt op bij belasten, zoals traplopen, hurken, hardlopen en lang zitten met gebogen knieën. Het is een van de meest voorkomende knieklachten, vooral bij jongeren, sporters en actieve mensen, en het komt wat vaker voor bij vrouwen. De pijn komt uit de gevoelige structuren rond de knieschijf, niet uit beschadigd kraakbeen. De zorgverlener stelt de diagnose met een gesprek en onderzoek; een foto of scan is meestal niet nodig.
Is het ernstig?
Nee, meestal is dit niet ernstig. Je knie is niet beschadigd, ook al doet de pijn soms flink zeer. Met een goede aanpak knapt het bij de meeste mensen op.
Wanneer bel ik mijn huisarts?
Bel vandaag nog je huisarts als:
- je knie na een val op slot schiet of vastloopt;
- je knieschijf steeds 'uit de kom' voelt schieten;
- je een warme, gezwollen knie met koorts hebt;
- je nachtelijke pijn hebt met ongewild afvallen.
Zulke signalen kunnen namelijk op iets anders wijzen.
Hoe lang duurt het?
Dat wisselt per persoon. De klachten kunnen hardnekkig zijn en soms terugkomen, maar ze reageren meestal goed op een opbouwend oefenprogramma. Bij veel mensen gaat het met een goed opgebouwd oefenprogramma geleidelijk de goede kant op. Belangrijk is dat je rustig en op tijd begint met oefenen en de belasting slim opbouwt. Een deel van de mensen houdt langer klachten, en dan blijven goede opbouw en geduld de sleutel.
Wat kan ik doen?
Wat het beste helpt, zijn oefeningen. En dan niet alleen voor je knie (de bovenbeenspier), maar juist óók voor je heup (de bilspieren). Oefeningen voor je heup werken minstens zo goed als oefeningen voor je knie; samen doen ze het vaak het best. Daarnaast helpt het om slim met belasting om te gaan: bouw activiteiten die pijn geven rustig op in plaats van ze helemaal te vermijden. Soms zijn tape, steunzolen of een kniebrace een handige aanvulling, maar die vervangen de oefeningen niet. De terugkeer naar sport gaat stap voor stap, op geleide van je pijn, kracht en functie. Lukt het even niet, of weet je niet welke oefeningen goed zijn? Dat is niet erg, je fysiotherapeut helpt je op weg met een programma op maat. Begin met dit ene ding: vraag je fysiotherapeut om oefeningen voor zowel je heup als je knie.
Met geduld en de juiste oefeningen komt het bij de meeste mensen weer goed.
Zelf aan de slag
Voor je fysiotherapeut
Bekijk de onderbouwing (Evidence-Based Guidance)Dit is algemene uitleg. Heb je klachten? Praat dan met je fysiotherapeut of dokter.
Geschreven door Rik van Schaik, fysiotherapeut en manueel therapeut, BIG-nummer 59909785704. Gebaseerd op Evidence-Based Guidance IMEG 7002.