Knieartrose

Wat is het?

Gonartrose, ook wel knieartrose genoemd, is een aandoening waarbij het kniegewricht verandert en minder soepel wordt. Je merkt het aan pijn, stijfheid (vooral kort na het opstaan) en minder makkelijk bewegen. Het komt veel voor en neemt toe met de leeftijd en bij overgewicht. Wereldwijd heeft ongeveer 8 op de 100 mensen artrose, en de knie is daarbij het gewricht dat het vaakst is aangedaan. De arts stelt de diagnose vooral op basis van je klachten en het onderzoek. Een röntgenfoto kan het bevestigen, maar wat op de foto te zien is, zegt niet alles over hoeveel last je hebt.

Is het ernstig?

Knieartrose is niet gevaarlijk en het is geen reden om stil te gaan zitten. Het is een misverstand dat je knie 'kapotgaat' van bewegen; juist te weinig bewegen is niet goed. Bewegen houdt je knie sterk en soepel.

Wanneer bel ik mijn huisarts?

Bel vandaag nog je huisarts als:

• je een warme, gezwollen knie met koorts hebt;
• je nachtelijke pijn hebt met ongewild afvallen;
• je knie op slot schiet na een val.

Zulke signalen kunnen op iets anders wijzen en verdienen extra aandacht.

Hoe lang duurt het?

Knieartrose gaat meestal niet vanzelf over, maar dat betekent niet dat je klachten alleen maar erger worden. Het beloop is vaak langzaam, met betere en mindere periodes. Veel mensen houden met de juiste aanpak jarenlang een goed en actief leven. Bewegen en, bij overgewicht, wat afvallen helpen de pijn te verminderen en je functie te verbeteren. Onderzoek bij mensen die ook een operatie hadden mogen krijgen, laat zien dat 74 van de 100 die eerst een niet-operatief programma deden (oefenen, uitleg, dieetadvies en zo nodig medicatie), na een jaar nog steeds geen kunstknie nodig hadden. Blijven de klachten ondanks alles heel ernstig, dan is er nog een goede oplossing (zie hieronder).

Wat kan ik doen?

Het belangrijkste is bewegen: een goed opgebouwd oefenprogramma vermindert de pijn en helpt je beter bewegen. Bewegen kan geen kwaad, het helpt juist. Dit is bewezen met hoge zekerheid, en het werkt ongeveer even goed als een pijnstiller. Goed om vooraf te weten: in het begin kan je knie wat gevoeliger aanvoelen als je gaat oefenen. Dat hoort erbij en betekent niet dat je iets beschadigt; regelmatig bewegen blijft goed voor je gewricht, en juist volhouden levert de meeste winst op. Is je knie warm en dik, dan pas je de belasting even aan; vraag je fysiotherapeut hoe. Uitleg over artrose hoort daarbij, en bij overgewicht helpt afvallen extra. Een pijnstillende gel op de knie kan aanvullend verlichting geven; zware pijnstillers (opioïden) worden afgeraden. Een 'kijkoperatie' bij artrose helpt niet en wordt ontraden, ook als er een meniscus te zien is die met de jaren veranderd is. Blijven de klachten ondanks alles ernstig, dan kan een kunstknie een goede oplossing zijn; veel mensen hebben die uiteindelijk toch niet nodig. Lukt het bewegen even niet, of weet je niet hoe te beginnen? Dat is niet erg, je fysiotherapeut helpt je op weg met oefeningen op jouw tempo. Begin met dit ene ding: vraag je fysiotherapeut om een oefenprogramma dat bij jouw knie past.

Je knie mag en kan bewegen, en daarmee heb je zelf veel in de hand.