Reuma en artrose in de hand

Wat is het?

Handklachten kunnen twee oorzaken hebben. De eerste is reuma, voluit reumatoïde artritis: een ontsteking van binnenuit, waarbij je eigen afweer de gewrichten aanvalt. De gewrichten zijn dan vaak aan beide handen tegelijk gezwollen en 's ochtends lang stijf. De tweede is artrose: het kraakbeen in de gewrichten wordt dunner, vaak bij de vingertopjes en de duimbasis, een verandering die vaker voorkomt naarmate je ouder wordt. Artrose komt heel veel voor: bijna 4 op de 10 mensen krijgt er ooit last van, vaker bij vrouwen dan bij mannen. Reuma en artrose voelen anders en worden ook anders behandeld.

Is het ernstig?

Reuma is een aandoening die je serieus moet nemen, want een ontsteking kan gewrichten beschadigen. Maar je bent in goede handen: moderne medicijnen hebben de vooruitzichten sterk verbeterd. Artrose is niet gevaarlijk, al kan het wel hinderlijk zijn.

Wanneer bel ik mijn huisarts?

Bel vandaag nog je huisarts als:

• je gewrichten 's ochtends langer dan een half uur stijf zijn;
• je gewrichten opzwellen;
• je je ziek of koortsig voelt;
• je na een injectie koorts krijgt of de pijn juist duidelijk erger wordt.

Dat kan wijzen op een ontsteking die op tijd behandeld moet worden.

Hoe lang duurt het?

Beide vormen zijn meestal langdurig van aard. Reuma is een blijvende aandoening, maar met de juiste medicijnen is die goed onder controle te houden. Bij artrose is er geen medicijn dat deze verandering stopt, toch kun je de klachten wel verlichten. Belangrijk om te weten: het effect van oefenen verdwijnt als je ermee stopt, dus regelmaat loont.

Wat kan ik doen?

Voor beide vormen is dit de basis: uitleg, je gewrichten sparen met handige hulpmiddelen, en oefenen. Bij reuma helpen speciale handoefeningen bewezen om je hand beter te laten werken, naast de medicijnen van de reumatoloog. Bij artrose geeft oefenen een klein maar echt voordeel, vooral in de eerste maanden. Een spalkje (vooral bij de duim), hulpmiddelen en het sparen van je gewrichten verlichten de klachten; bij duimbasisartrose werkt de combinatie van uitleg, een spalkje, oefenen en een pijnstillende gel aantoonbaar beter dan uitleg alleen. Vraag je huisarts of apotheker of een pijnstiller tijdelijk kan helpen. Eén onderzoek liet zien dat een injectie in de vingergewrichten kan helpen. Bij de duimbasis is dat niet aangetoond. Blijft de pijn erg of raakt de hand vergroeid, dan kan een operatie uitkomst bieden. Lukt het oefenen even niet? Dat is niet erg, je fysiotherapeut of handtherapeut helpt je op weg. Zet één concrete stap: bel je huisarts of (hand)fysiotherapeut voor de juiste oefeningen, en bij verdenking op reuma voor een verwijzing naar de reumatoloog.

Blijf bewegen en oefen regelmatig, dat is de beste manier om je handen soepel te houden.