Chronische enkelinstabiliteit (CAI)

Deel A — Klinische evidence-synthese

Deel A is opgesteld om zelfstandig leesbaar en toepasbaar te zijn, zonder dat de lezer aanvullende informatie hoeft op te zoeken. De methodologische verantwoording staat in Deel B.

1. Samenvatting en kernaanbevelingen

In-tekstverwijzingen [n] verwijzen naar de genummerde bronnenlijst (Vancouver; DOI/PMID geverifieerd via PubMed). Bewijszekerheid is per uitkomst met GRADE beoordeeld en vertaald naar de zes-tier-ladder (S/A/B/C/M/X). De tiers in dit concept zijn VOORLOPIG.

Chronische enkelinstabiliteit (CAI) is een aanhoudende toestand na een of meer enkeldistorsies, gekenmerkt door herhaald zwikken, episoden van 'giving way' (het gevoel dat de enkel wegzakt) en zelfgerapporteerde instabiliteit die langer dan een jaar bestaat [8]. Het onderscheid tussen mechanische instabiliteit (objectieve bandlaxiteit) en functionele instabiliteit (verstoorde propriocepsis en neuromusculaire controle zonder duidelijke laxiteit) is klinisch relevant en stuurt het beleid [1,8].

Het beleid is in eerste instantie conservatief en oefengericht. Balans- en propriocepsis-training verbetert consistent de zelfgerapporteerde functie, de instabiliteit en de dynamische balans: ten opzichte van geen/gebruikelijke behandeling zijn de effecten op functie (SMD 0,81; 95%-BI 0,48 tot 1,14), instabiliteit (SMD 0,77; 95%-BI 0,27 tot 1,26) en dynamische balans (SMD 0,83; 95%-BI 0,57 tot 1,10) klinisch relevant [2], en balanstraining verbetert de dynamische posturale stabiliteit (SMD 0,90; 95%-BI 0,54 tot 1,26) [6]. Balans- en krachttraining zijn voor de meeste uitkomsten vergelijkbaar effectief, met een licht voordeel voor balanstraining op de functionele scores, terwijl propriocepsis- en weerstandstraining onderling geen klinisch relevant verschil laten zien [1,2,7]. Proprioceptieve neuromusculaire facilitatie (PNF) verbetert de balans (Y-Balance Test WMD 3,61; 95%-BI 2,65 tot 4,56), de kracht en de pijn (VAS WMD −1,39; 95%-BI −1,72 tot −1,06) [4]. Wanneer adequate conservatieve revalidatie onvoldoende effect heeft, komt een chirurgische laterale bandreconstructie (Broström-procedure) met een gestructureerde postoperatieve revalidatie in aanmerking [5].

Kernboodschappen: onderscheid mechanische en functionele instabiliteit [1,8]; maak balans-/propriocepsis-training (eventueel aangevuld met kracht en PNF) de eerste keuze [1,2,4]; wees terughoudend met chirurgie en reserveer die voor falen van adequate conservatieve behandeling [5]; en voorkom door goede revalidatie na een eerste distorsie de overgang naar chronische instabiliteit (IMEG nr. 7201) [8]. [CONSENSUS]

Richtlijnverankering (kruischeck 16-07-2026): de balans-, propriocepsis- en krachtgerichte revalidatielijn is verankerd in de CPG voor CLAI-revalidatie (Feng et al. 2025) [5]. Geen tierwijziging.