Achillespees-tendinopathie

Deel A — Klinische evidence-synthese

Deel A is opgesteld om zelfstandig leesbaar en toepasbaar te zijn, zonder dat de lezer aanvullende informatie hoeft op te zoeken. De methodologische verantwoording staat in Deel B.

1. Samenvatting en kernaanbevelingen

In-tekstverwijzingen [n] verwijzen naar de genummerde bronnenlijst (Vancouver; DOI/PMID geverifieerd via PubMed). Bewijszekerheid is per uitkomst met GRADE beoordeeld en vertaald naar de zes-tier-ladder (S/A/B/C/M/X). De tiers in dit concept zijn VOORLOPIG.

Achillespees-tendinopathie is een veelvoorkomende overbelastingsblessure bij zowel sporters als niet-sporters, met pijn, stijfheid en functieverlies van de achillespees; er wordt onderscheid gemaakt tussen midportion-tendinopathie (2-6 cm boven de aanhechting, het meest frequent) en insertie-tendinopathie (aan de aanhechting op de calcaneus), die minder goed op dezelfde behandeling reageert [2,3]. De diagnose is klinisch; echografie is aanvullend [2].

De kern van de behandeling is belastinggerichte oefentherapie. Ten opzichte van afwachten geeft excentrische training een duidelijk beter resultaat op langere termijn (VISA-A: SMD −1,51 in het voordeel van oefening; 95%-BI −2,02 tot −1,01), en excentrische training is effectiever dan andere oefenvormen op pijn (gemiddeld verschil −1,21; 95%-BI −2,72 tot −0,30) [6,7]. Belangrijk is dat excentrische training (Alfredson) en heavy-slow-resistance-training (HSR) even goede, blijvende resultaten geven, waarbij HSR op korte termijn met iets meer patiënttevredenheid en therapietrouw gepaard gaat [1]. Adjuvantia hebben een wisselende meerwaarde: bij midportion-tendinopathie kan extracorporale shockwave-therapie (ESWT) of een hoog-volume-injectie met corticosteroïd op langere termijn iets toevoegen aan excentrische training, terwijl bij insertie-tendinopathie ESWT geen meerwaarde boven excentrische training alleen heeft (VISA-A 63,2 versus 62,3; geen verschil) [3,6]. In-schoen hielliften waren in één trial bij midportion-tendinopathie iets effectiever dan excentrische training, maar zonder klinisch relevant verschil [4]. Afwachten ('wait-and-see') geeft ongunstige uitkomsten [6].

Kernboodschappen: onderscheid midportion- en insertie-tendinopathie [3]; maak belastinggerichte oefentherapie (excentrisch of HSR, onderling gelijkwaardig) de kern [1,6]; wees terughoudend en selectief met adjuvantia, die bij insertie-tendinopathie weinig toevoegen [3,4]; en vermijd puur afwachten [6]. [CONSENSUS]