Iliotibiale-bandsyndroom (ITBS)

Deel A — Klinische evidence-synthese

Deel A is opgesteld om zelfstandig leesbaar en toepasbaar te zijn, zonder dat de lezer aanvullende informatie hoeft op te zoeken. De methodologische verantwoording staat in Deel B.

1. Samenvatting en kernaanbevelingen

In-tekstverwijzingen [n] verwijzen naar de genummerde bronnenlijst (Vancouver; DOI/PMID geverifieerd via PubMed). Bewijszekerheid is per uitkomst met GRADE beoordeeld en vertaald naar de zes-tier-ladder (S/A/B/C/M/X). De tiers in dit concept zijn VOORLOPIG.

Het iliotibiale-bandsyndroom (ITBS) is de meest voorkomende oorzaak van laterale kniepijn bij hardlopers, met een geschatte incidentie van 5% tot 14% van de hardloopblessures [1]. De klachten ontstaan door herhaalde compressie en irritatie van het weefsel onder de iliotibiale band ter hoogte van de laterale femurcondyl, klassiek rond 30° knieflexie tijdens het hardlopen [1,7]. De diagnose is klinisch: laterale kniepijn die toeneemt bij loopbelasting, met lokale drukpijn boven de laterale femurcondyl [1].

Het beleid is vrijwel altijd conservatief en verloopt gefaseerd: eerst relatieve rust en belastingmanagement (tijdelijke reductie van loopvolume), daarna een revalidatie met de nadruk op heupabductor-versterking en loop-/gangretraining [2,7]. Systematische reviews rapporteren dat conservatieve behandeling — met heupabductor-versterking als meest gebruikte strategie, eventueel aangevuld met manuele therapie of shockwave — de pijn met 27% tot 100% vermindert en de functie met 10% tot 57% verbetert over 2 tot 8 weken; de onderliggende studies zijn echter heterogeen en van beperkte methodologische kwaliteit, waardoor een meta-analyse niet mogelijk was [1,2]. Bij aanhoudende klachten ondanks adequaat conservatief beleid zijn een (kortdurende) corticosteroïd-injectie of, zelden, een chirurgische ingreep (release/verlenging) opties, met een gerapporteerde terugkeer naar sport tussen 81% en 100% [3,5]. Injectie/chirurgie is voorbehouden aan therapieresistente gevallen (best-evidence; geen dedicated CPG) [richtlijn R2].

Kernboodschappen: stel de diagnose klinisch en zoek naar bijdragende biomechanische factoren (verhoogde piek-heupadductie en kniebinnenrotatie) [4,8]; behandel conservatief met belastingmanagement, heupabductor-versterking en loopretraining [2,7]; en reserveer injectie of chirurgie voor de zeldzame therapieresistente gevallen [3]. Wees eerlijk over de beperkte bewijskracht. [CONSENSUS]