Patellatendinopathie (jumper's knee)

Deel A — Klinische evidence-synthese

Deel A is opgesteld om zelfstandig leesbaar en toepasbaar te zijn, zonder dat de lezer aanvullende informatie hoeft op te zoeken. De methodologische verantwoording staat in Deel B.

1. Samenvatting en kernaanbevelingen

In-tekstverwijzingen [n] verwijzen naar de genummerde bronnenlijst (Vancouver; DOI/PMID geverifieerd via PubMed). Bewijszekerheid is per uitkomst met GRADE beoordeeld en vertaald naar de zes-tier-ladder (S/A/B/C/M/X). De tiers in dit concept zijn VOORLOPIG.

Patellatendinopathie ('jumper's knee') is een veelvoorkomende, belastinggerelateerde peesaandoening met pijn aan de onderpool van de knieschijf en het aangrenzende deel van de patellapees, vooral bij spring- en landsporters (volleybal, basketbal) [1,2]. De pijn is energieopslag-gerelateerd (springen, landen, decline-squat), en de diagnose is klinisch, met drukpijn op de onderpool en belastinggerelateerde provocatie; echografie of MRI is ondersteunend maar niet vereist [1,2].

De hoeksteen van de behandeling is progressieve peesbelasting. Een systematische review naar loadingprogramma's vond voor de patellapees de grootste evidentie voor zwaar-langzame weerstand (heavy-slow resistance, HSR) en voor eccentrisch-concentrische belasting, met een gunstiger peesadaptatie (afname Doppler-signaal en anteroposterieure diameter, meer collageenomzet) dan bij geïsoleerde eccentrische belasting; het isoleren van de eccentrische component wordt niet ondersteund [2]. Een recente Cochrane-review (7 trials, 211 atleten) laat zien dat de bewijskwaliteit echter laag is: versterkende oefening lijkt weinig tot geen verschil te maken ten opzichte van een corticosteroïdinjectie (pijn en functie, lage zekerheid) en ten opzichte van chirurgie (behandelsucces en terugkeer naar sport — 85% versus 86%), en het effect ten opzichte van geen behandeling is zeer onzeker [1]. Geen enkele trial rapporteerde bijwerkingen, en alle deelnemers waren atleten [1].

Kernboodschappen: stel de diagnose klinisch (belastinggerelateerde pijn onderpool patella) [1]; behandel met progressieve peesbelasting (bij voorkeur HSR/eccentrisch-concentrisch) en belastingmanagement [2]; vermijd intratendineuze corticosteroïdinjectie en reserveer ESWT, injectie of chirurgie voor therapieresistente gevallen, met eerlijke voorlichting dat het bewijs beperkt is [1,3]. [CONSENSUS]