Proximale hamstring-tendinopathie (PHT)
Diepe bilpijn bij de zitknobbel door peesdegeneratie aan de hamstring-oorsprong — met progressieve peesbelasting en belastingmanagement als basis, en shockwave of injectie als selectieve opties
- Auteur
- R. van Schaik (fysiotherapie/manuele therapie)
- DCSPH-diagnosecode
- 6320 · Bovenbeenregio: Epicondylitis / tendinitis / tendovaginitis
Indicatief, geen declaratie-advies. DCSPH is een declaratiecodelijst en onderscheidt onze aandoeningen niet altijd: verschillende documenten kunnen dezelfde code dragen. Welke code u declareert bepaalt u op grond van uw eigen bevindingen. Bron: Vektis-codelijst CL0024-ZN, geldig vanaf 1 januari 2025.
Deel A — Klinische evidence-synthese
Deel A is opgesteld om zelfstandig leesbaar en toepasbaar te zijn, zonder dat de lezer aanvullende informatie hoeft op te zoeken. De methodologische verantwoording staat in Deel B.
1. Samenvatting en kernaanbevelingen
In-tekstverwijzingen [n] verwijzen naar de genummerde bronnenlijst (Vancouver; DOI/PMID geverifieerd via PubMed). Bewijszekerheid is per uitkomst met GRADE beoordeeld en vertaald naar de zes-tier-ladder (S/A/B/C/M/X). De tiers in dit concept zijn VOORLOPIG.
Proximale hamstring-tendinopathie (PHT) uit zich als diepe bilpijn ter hoogte van de gemeenschappelijke hamstring-oorsprong aan de zitknobbel (tuber ischiadicum), die zowel sporters als niet-sporters treft en vaak langdurig en beperkend is [1]. De pijn is belastinggerelateerd (zitten, sprinten, hurken, uitvalspassen) en berust op een combinatie van trek- en compressiebelasting van de pees; de diagnose is klinisch, met drukpijn op de zitknobbel en belasting-/rekgerelateerde provocatie, en beeldvorming (MRI/echografie) op indicatie [1,3].
Het bewijs is beperkt: er zijn géén gerandomiseerde trials naar de revalidatie van PHT, en het beleid berust op de algemene principes van peesrevalidatie die bij achilles- en patellatendinopathie zijn vastgesteld [1]. De basis is een progressief oefenprogramma (van isometrische belasting naar zwaar-langzame weerstand van de hamstrings), gecombineerd met belastingmanagement waarbij compressieve, eindstandige heupflexiebelasting in de vroege fase wordt vermeden [1]. Extracorporele shockwavetherapie (ESWT) heeft in een systematische review met level I-onderbouwing een effect als zelfstandige behandeling bij PHT laten zien [2]. Injecties (corticosteroïd, platelet-rich plasma) worden gebruikt maar met wisselende onderbouwing, en chirurgie is zeldzaam [3].
Kernboodschappen: stel de diagnose klinisch (belastinggerelateerde diepe bilpijn + drukpijn zitknobbel) [1]; behandel met progressieve peesbelasting en belastingmanagement (vermijd compressie in de vroege fase) [1]; en reserveer ESWT en injecties voor therapieresistente gevallen [2,3]. [CONSENSUS]
| Kernaanbeveling | Claimtype | Zekerheid (tier) | Sterkte |
|---|---|---|---|
| Klinische diagnose (belastinggerelateerde bilpijn + palpatie zitknobbel) | Beleid/consensus | M | Sterk |
| Progressieve loading/oefentherapie als basis | Effectvergelijking | C | Sterk |
| Belastingmanagement (compressie vermijden in vroege fase) | Beleid/consensus | M | Voorwaardelijk |
| Extracorporele shockwave bij therapieresistentie | Effectvergelijking | C | Zwak |
| Injectie (corticosteroïd/PRP) selectief | Effectvergelijking | C | Zwak |
Dit deel is voor zorgprofessionals
De volledige Evidence-Based Guidance (Graded) lees je met een account voor zorgprofessionals. Het overzicht van alle aandoeningen blijft vrij toegankelijk.
- Per aandoening de volledige synthese, gegradeerd op bewijskracht.
- Eén account, direct toegang; verificatie van je BIG-nummer is alleen nodig als je patiënten wilt koppelen.
Ben je patiënt? Op de klachtpagina's staat dezelfde inhoud in gewone taal.