Heupfractuurrevalidatie

Deel A — Klinische evidence-synthese

Deel A is opgesteld om zelfstandig leesbaar en toepasbaar te zijn, zonder dat de lezer aanvullende informatie hoeft op te zoeken. De methodologische verantwoording staat in Deel B.

1. Samenvatting en kernaanbevelingen

In-tekstverwijzingen [n] verwijzen naar de genummerde bronnenlijst (Vancouver; DOI/PMID geverifieerd via PubMed). Bewijszekerheid is per uitkomst met GRADE beoordeeld en vertaald naar de zes-tier-ladder (S/A/B/C/M/X). De tiers in dit concept zijn VOORLOPIG.

De heupfractuur is een belangrijke oorzaak van morbiditeit en sterfte bij ouderen, met een grote maatschappelijke impact. Na de operatieve behandeling (osteosynthese bij extracapsulaire, prothese of fixatie bij intracapsulaire fracturen) is revalidatie nodig om het functioneren te herstellen [1]. De belangrijkste uitkomst is het voorkomen van een 'poor outcome' — overlijden of achteruitgang in woon-/verblijfsstatus (institutionalisering) [1].

Multidisciplinaire, door een geriater of revalidatiearts gesuperviseerde revalidatie is de best onderbouwde aanpak. Een Cochrane-review (28 trials, 5351 patiënten) toonde dat multidisciplinaire klinische revalidatie het aantal 'poor outcome'-gevallen op 6 tot 12 maanden waarschijnlijk vermindert (risicoverhouding 0,88; 95%-BI 0,80 tot 0,98; matige zekerheid; number needed to treat 25) en mogelijk het aantal mensen met slechtere mobiliteit op 12 maanden verlaagt (RR 0,83; 95%-BI 0,71 tot 0,98; lage zekerheid) [1]. Intensieve oefentherapie verbetert het fysieke functioneren meer dan reguliere of geen oefening (gestandaardiseerd gemiddeld verschil 0,74; 95%-BI 0,25 tot 1,23), met winst op loopsnelheid, balans, de timed-up-and-go-test (gemiddeld verschil −4,34 seconden) en dagelijkse activiteiten (SMD 0,55) [2]. Een comprehensive geriatric assessment (CGA) vermindert onder meer het delier bij heupfractuurpatiënten (oddsratio 0,71; 95%-BI 0,54 tot 0,92) en het valrisico [3]. Concordant met NICE CG124 en de FMS-richtlijn Proximale femurfracturen: multidisciplinaire orthogeriatrische revalidatie is de standaard [richtlijn R1, R2].

Kernboodschappen: organiseer de revalidatie multidisciplinair en orthogeriatrisch [1]; bied intensieve oefentherapie aan gericht op functie, mobiliteit en dagelijkse activiteiten [2]; en combineer dit met een geriatrisch assessment en secundaire preventie (val- en osteoporose-beleid) [1,3]. [CONSENSUS]