Cervicale myelopathie

Deel A — Klinische evidence-synthese

Deel A is opgesteld om zelfstandig leesbaar en toepasbaar te zijn, zonder dat de lezer aanvullende informatie hoeft op te zoeken. De methodologische verantwoording staat in Deel B.

1. Samenvatting en kernaanbevelingen

In-tekstverwijzingen [n] verwijzen naar de genummerde bronnenlijst (Vancouver; DOI/PMID geverifieerd via PubMed). Bewijszekerheid is per uitkomst met GRADE beoordeeld en vertaald naar de zes-tier-ladder (S/A/B/C/M/X). De tiers in dit document zijn VOORLOPIG: de risk-of-bias-beoordeling berust op abstract- en reviewniveau, en het meeste bewijs is observationeel.

Degeneratieve cervicale myelopathie (DCM) is de meest voorkomende oorzaak van niet-traumatische ruggenmergdisfunctie bij volwassenen [1]. Ze ontstaat wanneer degeneratieve veranderingen — discusdegeneratie, osteofyten, verdikt ligamentum flavum, ossificatie van het achterste lengteligament — het cervicale myelum comprimeren, met gangstoornis, verlies van handfunctie, hyperreflexie en sensorische uitval als gevolg [1,7]. Het is een rode vlag: anders dan axiale nekpijn (IMEG nr. 3006) of radiculopathie (IMEG nr. 3002) betreft het ruggenmergschade, en herkenning is vaak vertraagd (gemiddeld 2,2 tot 6,3 jaar) [3].

De behandeling is overwegend chirurgisch. In grote prospectieve cohorten verbeterde chirurgische decompressie de functie (mJOA van gemiddeld 12,50 naar 14,90 op 24 maanden), verminderde de beperking (NDI van 36,4 naar 23,2) en verbeterde de kwaliteit van leven, met een neurologisch complicatiepercentage van circa 3% [10]; de winst trad op ongeacht de ernst [8]. De AOSpine-richtlijn beveelt chirurgie aan bij matige en ernstige DCM en biedt bij milde DCM de keuze tussen chirurgie en een gestructureerd revalidatietraject [2]. De fysiotherapeut speelt een sleutelrol in vroege herkenning en verwijzing én in de peri- en postoperatieve revalidatie [18].

Kernboodschappen: herken myelopathie-tekens vroeg en verwijs (het is een rode vlag) [3,18]; classificeer de ernst met de mJOA [1]; en lever peri-operatieve en postoperatieve revalidatie als onderdeel van een multidisciplinair traject [18]. Overweeg geen profylactische chirurgie bij toevallige, asymptomatische cordcompressie [2].

Richtlijnverankering (kruischeck 15-07-2026): de myelopathie-specifieke aanbevelingen rusten op de AOSpine-benadering (Fehlings) [R1-R2 in §28]; het algemene conservatieve nekpijn-managementkader is aanvullend verankerd in de JOSPT/APTA Neck Pain CPG (Blanpied et al. 2017) [22]. Dit wijzigt geen tier.