Bewegen en revalidatie bij kanker

Wat is het?

Oncologische revalidatie is hulp om de gevolgen van kanker en de behandeling te voorkomen, te verminderen en te herstellen. Die gevolgen kunnen breed zijn: vermoeidheid, verlies van conditie en kracht, pijn, zwelling van een arm of been (lymfoedeem), of een veranderd gevoel in handen en voeten. Bewegen is daarbij een belangrijk onderdeel geworden. Vermoeidheid is de klacht die het meest voorkomt en die het dagelijks leven het meest in de weg zit.

Is het ernstig?

Kanker is een ernstige ziekte, en de medische behandeling staat altijd voorop. Bewegen komt daar niet voor in de plaats, maar helpt ernaast. Voor de meeste mensen is bewegen tijdens en na de behandeling veilig. Toch is voorzichtigheid soms nodig.

Wanneer bel ik mijn huisarts?

Neem spoedig contact op met je huisarts als je plotseling pijn op de borst, ernstige kortademigheid of duizeligheid krijgt. Stop dan met bewegen.

Maak een afspraak met je arts of een gespecialiseerde fysiotherapeut voordat je begint met bewegen, zeker als je uitzaaiingen in de botten hebt, lage bloedwaarden of hartklachten.

Hoe lang duurt het?

Hoe lang je klachten duren, verschilt per persoon. Het hangt af van het soort kanker en van de behandeling die je krijgt. Vermoeidheid kan tijdens de behandeling opkomen en daarna nog een tijd aanhouden. Beweegprogramma's van ongeveer acht tot twaalf weken laten vaak al verbetering zien. Op de lange termijn helpt het om blijvend actief te blijven.

Wat kan ik doen?

Bij vermoeidheid door kanker helpt bewegen juist beter dan rust. Rust je te veel, dan zakt je conditie verder weg, waardoor je je nog vermoeider gaat voelen. Bouw daarom rustig op met een combinatie van beweging waar je hart sneller van gaat kloppen, zoals wandelen of fietsen, en oefeningen voor je spierkracht. Meerdere keren per week een beetje is beter dan af en toe heel veel; een richtpunt is ongeveer 150 minuten per week matig intensief bewegen plus twee keer per week krachtoefeningen. Heb je door de chemotherapie tintelingen of een doof gevoel in je handen of voeten? Dan helpt een combinatie van conditie-, kracht- en balansoefeningen daar het best tegen, en helpen hand- en voetoefeningen tegen de pijn. De winst per klacht is soms bescheiden, maar bewegen is veilig en helpt breed: bij vermoeidheid, conditie, kracht en je gevoel van welzijn. Je kunt hier al mee beginnen vóór je behandeling, tijdens de behandeling en erna. Lukt het even niet? Dat is niet erg, je fysiotherapeut helpt je op weg. Vraag als eerste stap je arts om een verwijzing naar een fysiotherapeut die is geschoold in kanker, en begin met wat je nu aankunt.

Elke stap telt, en samen bouw je rustig aan je herstel.