Herstel na een enkelbreuk
Je hebt een van de botknobbels rond je enkel gebroken. Dat is vervelend, maar de meeste mensen knappen er goed van op.
Wat is het?
Bij een enkelfractuur is een van de botknobbels rond je enkelgewricht gebroken. Afhankelijk van hoe het bot brak, ben je misschien geopereerd met plaatjes en schroefjes, of is je enkel ondersteund met gips of een brace, zonder operatie.
Is het ernstig?
De meeste mensen functioneren binnen ongeveer een jaar weer goed. Je enkel blijft daarna vaak net iets anders aanvoelen dan voor de breuk: wat stijfheid of af en toe wat zwelling na een lange dag lopen komt vaak voor en betekent op zichzelf niet dat er iets mis is.
Wanneer bel ik mijn huisarts?
Neem spoedig contact op met je huisarts als:
- je kuit dikker of pijnlijker wordt dan bij de rest van je been past;
- je kortademig wordt of pijn op je borst krijgt.
Bel vandaag nog je huisarts als:
- je pijn juist erger wordt nadat het al beter ging;
- je een nieuwe zwelling of bobbel voelt die er eerst niet was;
- een wond rood, warm of vochtig wordt en dat uitbreidt;
- de pijn veel heftiger is dan je zou verwachten, samen met een doof gevoel.
Extra aandacht bij diabetes.** Heb je diabetes, vooral met insuline of dialyse? Dan is de kans iets groter dat het bot langzamer geneest of dat een wond ontsteekt. Dat betekent niet dat het niet goed komt; het betekent dat je behandelteam je waarschijnlijk iets vaker controleert en de belasting rustiger opbouwt. Krijg je bij diabetes een warme, gezwollen maar weinig pijnlijke voet? Bel dan dezelfde week nog je huisarts.
Hoe lang duurt het?
Het belangrijkste in de eerste weken is je precies aan het belastingsadvies van je behandelteam houden: niet meer en niet minder gewicht op je been dan is afgesproken. Bij veel mensen kan het gewicht geleidelijk al vanaf ongeveer twee weken na de operatie iets worden opgebouwd in plaats van pas na zes weken, en dat geeft vaak iets sneller herstel, meestal zonder meer risico op problemen; één overzicht vond wel iets meer complicaties bij vroeg bewegen, en na een jaar was er geen verschil meer in functie. Maar dit besluit ligt bij je behandelteam, niet bij dit document: overleg altijd voordat je meer gewicht op je been zet.
Zodra het gips of de brace eraf is, is er geen bewijs dat één bepaalde oefenvorm duidelijk beter werkt dan een andere. Dat betekent niet dat oefenen zinloos is; het betekent dat je fysiotherapeut een programma maakt dat past bij jouw stijfheid en zwakte, in plaats van een vaste formule te volgen. Ook voor teruggaan naar sporten bestaat geen wetenschappelijk vastgestelde datum: een datum die je krijgt is een inschatting op basis van jouw herstel, geen vaststaand feit.
Wat kan ik doen?
Houd je aan het belastingsadvies van je behandelteam, ook als het voelt alsof je meer aankan. Krijg je een brace of boot die je kunt afdoen voor voorzichtige beweegoefeningen in plaats van een stijf gips? Dat kan helpen, maar alleen zodra je chirurg heeft aangegeven dat dit voor jouw breuk kan.
Een goede eerste stap: maak een afspraak met je fysiotherapeut zodra gips of brace eraf mag, voor een oefenprogramma dat bij jouw enkel past.
Je hoeft dit niet alleen op te lossen, en met de juiste hulp gaat het bij de meeste mensen de goede kant op.
Zelf aan de slag
Voor je fysiotherapeut
Bekijk de onderbouwing (Evidence-Based Guidance)Dit is algemene uitleg. Heb je klachten? Praat dan met je fysiotherapeut of dokter.
Geschreven door Rik van Schaik, fysiotherapeut en manueel therapeut, BIG-nummer 59909785704. Gebaseerd op Evidence-Based Guidance IMEG 7205.