Pijn en klachten

Voorste-kruisbandletsel in de knie (VKB)

Een scheur in je kruisband is schrikken, zeker als je graag sport of beweegt. Toch is er veel mogelijk, en je hoeft niet altijd meteen geopereerd te worden.

Wat is het?

De voorste kruisband (afgekort VKB, in het Engels ACL) is een stevige band die je knie stabiel houdt. Bij een kruisbandletsel is die band gescheurd, meestal door een draai- of landingsmoment zonder dat er iemand tegenaan botst. Vaak hoor je een 'knap', zwelt de knie snel op en kan hij 'doorzakken', alsof hij het even niet houdt. De arts stelt de diagnose met bewegingstesten en een MRI-scan.

Is het ernstig?

Een kruisbandscheur is een echte blessure, maar niet gevaarlijk voor je leven, en met goede begeleiding kun je vaak weer goed bewegen.

Wanneer bel ik mijn huisarts?

Neem spoedig contact op met je huisarts als:

  • je knie op slot zit en je hem niet kunt strekken;
  • je kracht of gevoel in je been kwijtraakt;
  • je voet koud of bleek wordt.

Dat kunnen tekenen zijn van schade die snel bekeken moet worden.

Hoe lang duurt het?

Herstel kost tijd: reken op ongeveer negen tot twaalf maanden rustig opbouwen. Terugkeren naar je sport kan pas als je kracht en je knie het weer genoeg aankunnen, meestal rond acht tot negen maanden. Te vroeg beginnen vergroot de kans op een nieuwe blessure. Eerlijk is ook: na een kruisbandscheur heb je later meer kans op artrose in de knie, wat je ook kiest. Kiezen mensen eerst voor stevige fysiotherapie in plaats van een operatie, dan krijgt ongeveer de helft van hen later alsnog een operatie. De andere helft blijft zonder operatie stabiel, met na vijf jaar ongeveer even goede uitkomsten.

Wat kan ik doen?

Bij een verse scheur is goed opgebouwde fysiotherapie een gelijkwaardige eerste keuze; voor veel mensen werkt dat op de lange termijn even goed als meteen opereren. Heb je al langer een knie die steeds doorzakt, dan gaf opereren in een groot onderzoek juist betere uitkomsten dan alleen oefenen. Je kiest de route, eerst oefenen of opereren, samen met je arts, afhankelijk van hoe onstabiel je knie is en wat je wilt doen. De oefeningen zijn op maat en gaan stap voor stap. Je gaat pas weer volledig sporten als testjes laten zien dat je knie er klaar voor is; dat verkleint de kans op een nieuwe blessure.

Lukt een oefening even niet, of ben je bang voor je knie? Dat is niet erg, je fysiotherapeut helpt je op weg. Maak een afspraak met je fysiotherapeut om samen een oefenplan op maat te maken.

Met geduld en goede begeleiding komt je knie vaak weer een heel eind terug.

Zelf aan de slag

Voor je fysiotherapeut

Bekijk de onderbouwing (Evidence-Based Guidance)

Dit is algemene uitleg. Heb je klachten? Praat dan met je fysiotherapeut of dokter.

Geschreven door Rik van Schaik, fysiotherapeut en manueel therapeut, BIG-nummer 59909785704. Gebaseerd op Evidence-Based Guidance IMEG 7004.