Pijn en klachten

Vernauwing van het wervelkanaal in de onderrug

Pijn of zware benen bij het lopen kan je flink beperken. Boodschappen doen of een stukje wandelen wordt dan een opgave. Dat maakt veel mensen ongerust.

Wat is het?

In je rug loopt een kanaal. Daar liggen de zenuwen in. Bij deze klacht is er in dat kanaal minder ruimte gekomen.

Dat komt door veranderingen die bij het ouder worden horen. De kussentjes tussen je wervels worden wat lager. De gewrichtjes worden wat dikker. Een band in je rug wordt wat dikker. Je rug is dus niet opgebruikt. Hij is veranderd, zoals je huid en je haar met de jaren veranderen.

Die veranderingen zijn heel gewoon. Van de mensen van 60 jaar zonder rugpijn heeft ongeveer 9 op de 10 dezelfde veranderingen aan de kussentjes in hun rug. Op een foto zie je ze dus vaak, ook bij mensen die nergens last van hebben.

Wat je meestal merkt: bij staan en lopen krijg je pijn of een moe, zwaar gevoel in je benen of billen. Als je gaat zitten of voorover leunt, zakt het weer.

Is het ernstig?

Veel mensen zijn bang dat ze verlamd raken of in een rolstoel belanden. Dat gebeurt bij deze klacht bijna nooit. Het is geen kanker. Het is ook geen ziekte waardoor je zenuwen steeds verder achteruitgaan.

Hoe lang duurt het?

Deze klacht gaat meestal niet vanzelf weg. Hij gaat ook meestal niet snel achteruit.

Onderzoek volgde mensen die niet geopereerd werden, drie jaar lang:

  • ongeveer 3 van de 10 gingen vooruit;
  • ongeveer 5 van de 10 bleven ongeveer gelijk;
  • ongeveer 1 tot 2 van de 10 gingen achteruit.

Dit is een schatting uit een klein aantal onderzoeken. De echte cijfers kunnen dus anders liggen.

Met oefenen kun je vaak verder en langer lopen, ook al blijft de vernauwing zelf bestaan.

Wat kan ik doen?

Bewegen is veilig bij deze klacht. Oefenen helpt veel mensen om verder te lopen.

Wat vaak goed werkt: oefeningen waarbij je rug wat gebogen is, samen met conditietraining, bijvoorbeeld fietsen. Een fysiotherapeut kan je daarbij helpen en de oefeningen aanpassen aan wat jij kunt.

Lukt het lopen even minder? Dat hoort erbij. Het betekent niet dat er iets misgaat in je rug.

Over opereren: bij een operatie maakt de dokter het kanaal ruimer. Of dat op de lange duur beter is dan niet opereren, weten we niet zeker. Van de mensen die geopereerd worden krijgt ongeveer 1 op de 10 tot 1 op de 4 een complicatie. Bij oefenen en begeleiding werden in dat onderzoek geen complicaties gemeld. Bespreek het dus rustig met je arts. Word je wel geopereerd, dan is het goed om daarna weer te oefenen met een fysiotherapeut. Dat helpt tegen de pijn en om beter te bewegen. Welke oefeningen dan het best zijn, is nog niet bekend.

Begin met dit ene ding: vraag je fysiotherapeut welke oefening jouw loopafstand vergroot.

Klopt het beeld dat je nu hebt?

Wat zou je thuis tegen iemand zeggen over wat er met je rug aan de hand is? Kun je dat in je eigen woorden vertellen, dan weet je genoeg. Lukt dat niet, vraag je fysiotherapeut dan om het nog een keer uit te leggen.

Wanneer moet ik bellen?

Ga vandaag nog naar je huisarts of de huisartsenpost, ook 's avonds en in het weekend, als:

  • je kunt je plas niet meer ophouden of juist niet meer plassen
  • je houdt je ontlasting niet op
  • je wordt gevoelloos rond je zitvlak of tussen je benen
  • je benen worden snel slapper

Bel je huisarts binnen een paar dagen als:

  • je loopafstand wordt in korte tijd veel kleiner

Dit komt zelden voor. Er is dan te veel druk op de zenuwen en je moet dan snel geholpen worden.

Zelf aan de slag

Voor je fysiotherapeut

Bekijk de onderbouwing (Evidence-Based Guidance)

Dit is algemene uitleg. Heb je klachten? Praat dan met je fysiotherapeut of dokter.

Geschreven door Rik van Schaik, fysiotherapeut en manueel therapeut, BIG-nummer 59909785704. Gebaseerd op Evidence-Based Guidance IMEG 3402.