Whiplash: nekklachten na een ongeval
Na een aanrijding met nekpijn, stijfheid en soms hoofdpijn zitten is naar en soms beangstigend. Je vraagt je misschien af of er iets ernstigs beschadigd is.
Wat is het?
Whiplash, met de medische naam whiplash-associated disorder (WAD), is een verzameling nekklachten die ontstaat als je nek bij een ongeval plotseling naar achteren en voren zwiept. Dat gebeurt meestal bij een kop-staartaanrijding. Je kunt last krijgen van nekpijn, stijfheid, hoofdpijn, tintelingen of moeite met concentreren. Een foto of scan is meestal niet nodig, want bij whiplash is er meestal geen zichtbare schade aan je nek.
Is het ernstig?
Meestal is dit niet ernstig, ook al voelen de klachten wel echt en vervelend. Ernstige schade is zeldzaam, en de meeste mensen knappen in de eerste weken tot maanden op.
Wanneer bel ik mijn huisarts?
Neem spoedig contact op met je huisarts als:
- je kracht of gevoel in je armen of benen minder wordt;
- je heel hevige of andere pijn krijgt dan je zou verwachten;
- je verschijnselen van een hersenschudding hebt, zoals bewustzijnsverlies, geheugenverlies of erge hoofdpijn na het ongeval.
Hoe lang duurt het?
Het verloop verschilt per persoon. Veel mensen knappen binnen enkele weken tot maanden op. Ongeveer de helft van de mensen houdt na een jaar nog klachten. Wat je herstel beïnvloedt, is niet alleen de nek zelf: ook spanning, angst en veel piekeren over de klachten spelen een rol. Juist daarom helpt het om actief te blijven en aandacht te vragen voor die dingen als ze meespelen.
Wat kan ik doen?
Het beste wat je kunt doen is in beweging blijven en je dagelijkse bezigheden zo veel mogelijk gewoon oppakken. Een nekkraag of veel rust helpt niet en kan je herstel juist vertragen. Gerichte oefeningen helpen, al is een heel uitgebreid programma niet per se beter dan goed advies en zelf oefenen. Spelen spanning, angst of piekeren een grote rol, vraag daar dan ook aandacht voor, want die factoren beïnvloeden je herstel sterk.
Lukt het even niet om alles op te pakken? Dat is niet erg, je fysiotherapeut helpt je op weg en bouwt het samen met jou op. Een goede eerste stap: pak vandaag één dagelijkse bezigheid weer op die je door de pijn had laten liggen.
Je nek is sterker dan hij nu voelt, en stap voor stap in beweging blijven helpt je vooruit.
Zelf aan de slag
Voor je fysiotherapeut
Bekijk de onderbouwing (Evidence-Based Guidance)Dit is algemene uitleg. Heb je klachten? Praat dan met je fysiotherapeut of dokter.
Geschreven door Rik van Schaik, fysiotherapeut en manueel therapeut, BIG-nummer 59909785704. Gebaseerd op Evidence-Based Guidance IMEG 3003.